CP จะสร้างโรงไฟฟ้าป้อน Data Center เอง ? แนวคิดในไทย แนวทางในต่างประเทศ !

“ซีพีก็คงต้องจำยอมลงทุนธุรกิจไฟฟ้าด้วย เพราะเรามีธุรกิจ Data Center วันนี้ Data Center จากอเมริกา จีน ญี่ปุ่น ก็จะเข้ามาสร้างในเมืองไทย ทุกอย่างใช้ไฟฟ้ามหาศาล เรื่องสำคัญที่สุดในอนาคต ประเทศไทยต้องสร้างไฟฟ้าให้พอ”

คำพูดของคุณธนินท์ เจียรวนนท์ ประธานอาวุโสเครือซีพี (CP) ที่กล่าวภายในงาน THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2026 กลายเป็นเทรนด์อนาคตทางธุรกิจที่ต้องจับตามองอย่างมาก เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่าแนวคิดหรือนโยบายของซีพีนั้นมีอิทธิพลต่อภาพรวมอุตสาหกรรมต่าง ๆ ทั้งในไทยและต่างประเทศ

แต่นี่ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นในประเทศไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นแนวทางที่กำลังเกิดขึ้นจริงในต่างประเทศด้วยเช่นกัน

นักวิจัยชี้ Data Center ทำค่าไฟฟ้าชุมชนโดยรอบพุ่ง

ทีมนักวิจัยจาก Cornell University ในสหรัฐอเมริกาเผยว่า ราคาขายส่งไฟฟ้าในพื้นที่ที่อยู่ใกล้กับศูนย์ข้อมูลเหล่านี้เพิ่มขึ้นมากกว่า 10% ในปี 2025 ที่ผ่านมา และเพื่อให้การจ่ายไฟไปยังศูนย์สามารถทำได้อย่างเพียงพอและปลอดภัย จึงต้องมีการลงทุนในระบบโครงข่ายส่งไฟฟ้า เช่น สายไฟ Power Grid ต่าง ๆ ซึ่งในงานวิจัยพบว่า ภาระของชุมชนชนบทเพิ่มมากกว่าชุมชนเมืองถึง 76% ที่ต้องแบกต้นทุนร่วมกับ Data Center ไปด้วยแม้แทบไม่มีส่วนร่วมเลยก็ตาม

ข้อมูลจากธนาคารกลางดัลลัส (Dallas Fed) ยังพบว่าการมาถึงของศูนย์เหล่านี้ทำให้ค่าไฟฟ้าแบบขายส่ง (ไม่ใช่ราคาหน้ามิเตอร์ตามบ้าน) ในสหรัฐฯ​ พุ่งสูงกว่า 6.9% ส่งผลให้เกิดแรงต่อต้านอย่างหนักจากคนในพื้นที่ และทำให้ศูนย์ข้อมูลกว่า 48 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 156,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือมากกว่า 5.2 ล้านล้านบาท ทั่วสหรัฐฯ ต้องหยุดชะงัก

หมายเหตุ: ดัลลัส เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มี Data Center มากที่สุดในโลกเกือบ 230 แห่ง

แรงเสียดทานในลักษณะคล้ายกันยังลามไปทั่วทั้งยุโรปและเอเชีย โดยศูนย์กว่า 70 แห่ง ทั่วยุโรปที่ยื่นขออนุญาตในการตั้งกับรัฐบาลในช่วงมกราคม – เมษายนในปี 2025 ที่ผ่านมา ต่างโดนปฏิเสธคำขอทั้งหมด ส่วนเกาหลีใต้ที่เป็นหนึ่งในหัวแถวด้าน AI และ Data Center ของภูมิภาคก็มีเสียงคัดค้านจากคนในพื้นที่จนเกิดมาตรการต่าง ๆ เช่น การให้คนพื้นที่รัศมี 200 เมตร รอบ Data Center ต้องให้ความยินยอมเสียก่อน เป็นต้น

รัฐแก้เกมดันเอกชนจ่ายค่าไฟเอง แต่นั่นอาจยังไม่เพียงพอ

ในช่วงการเลือกตั้งกลางเทอม (Mid-term Election) รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ พยายามผลักดันหลักการให้ผู้ใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ รวมถึงผู้ให้บริการ AI และบริษัทเทคโนโลยีรายยักษ์ ทั้ง Anthropic, OpenAI, และ Meta รับภาระค่าไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากการใช้งาน Data Center สำหรับเก็บข้อมูลและพัฒนา AI ของตัวเอง

อย่างไรก็ตาม Forbes เคยนำเสนอประเด็นข่าวว่า Data Center จะตัวตัดสินชี้ขาดผลการเลือกตั้งกลางเทอมของทรัมป์ โดยเฉพาะในรัฐที่มีคะแนนพลิกผัน (Swing state) รวมถึงในรัฐเท็กซัสที่แม้เป็นฐานเสียงของพรรครีพับลิกันของทรัมป์มามากกว่า 30 ปี ก็พ่ายแพ้ให้ฝ่ายการเมืองตรงข้าม จากปัญหาค่าไฟที่พุ่งสูงขึ้น ซึ่ง Forbes เชื่อว่าผู้มีสิทธิ์ออกเสียงในหลายพื้นที่มองว่าการแก้ปัญหาที่ง่ายที่สุดคือการออกมาตรการจำกัดการสร้าง และการจำกัดการใช้ไฟฟ้ามากกว่า

Data Center ที่ผลิตไฟฟ้าได้เอง ทางเลือกแบบพระเอกขี่ม้าขาว ?

เหล่ายักษ์ใหญ่ด้าน AI และเทคโนโลยีจึงเริ่มหันไปสู่แนวทางใหม่ นั่นคือการผลิตไฟฟ้าด้วยตนเอง (Behind-the-meter data center) เพื่อรับมือความไม่แน่นอนทางการเมืองจากนโยบายรัฐ และลดแรงเสียดทานจากชุมชนโดยรอบ

Cleanview แพลตฟอร์มวิเคราะห์การตลาดด้านพลังงานและ Data Center ระบุว่า ศูนย์ข้อมูลกว่า 59 แห่ง วางแผนผลิตไฟฟ้าด้วยตนเองรวมราว 90 กิกะวัตต์ (GW) คิดเป็นกว่า 25% ของกำลังการใช้ไฟฟ้าจากศูนย์ทั้งหมดที่วางแผนในสหรัฐฯ ในขณะที่แล็บ AI อย่าง OpenAI และ Anthropic ทำสัญญาเช่ากำลังการผลิตไฟฟ้าเพื่อให้เกิด Behind-the-meter data center รวมกว่า 10 GW

นอกจากนี้ INNIO Group บริษัทที่เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาและผลิตระบบพลังงานจากเครื่องยนต์แบบลูกสูบที่ใช้เชื้อเพลิงก๊าซเป็นหลัก (Gas Reciprocating Engines) สัญชาติออสเตรีย คาดการณ์ว่าความต้องการของ Data Center ในการใช้ไฟฟ้าแบบแยกจากระบบกริดหลัก จะเพิ่มขึ้นจาก 10 – 20% ในปี 2025 เป็น 50 – 60% ของความต้องการไฟฟ้าจากศูนย์ Data Center ทั้งหมดภายในปี 2030 นี้

อย่างไรก็ตาม MIT Tech Review ชี้ว่า แม้ Behind-the-meter data center จะไม่ดึงไฟจากโครงข่าย ชุมชนก็ยังต้องอยู่กับโรงไฟฟ้าก๊าซข้างบ้าน ซึ่งเป็นความวิตกกังวลที่ผู้ให้บริการจะต้องรับมือและหาแนวทางอยู่กับชุมชนโดยรอบให้ได้

หรือหากต้องการขยับไปสู่แนวทางพลังงานสะอาดที่ยั่งยืน อย่างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก หรือ SMR (Small Modular Reactor) ก็ยังติดอุปสรรคต่าง ๆ ทั้งการขอใบอนุญาต กำลังการผลิตในปัจจุบัน รวมถึงความกังวลถึงมาตรการสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง

“เรื่องสำคัญที่สุดในอนาคต ประเทศไทยต้องสร้างไฟฟ้าให้พอ”

ตัดภาพกลับมาที่ประเทศไทย มีคำขอใช้ไฟฟ้าจากผู้ให้บริการ Data Center มากกว่า 30,000 MW หรือ 30 GW แต่กระทรวงพลังงานบรรจุลงในแผนพิจารณาความต้องการไฟฟ้าเพียง 8.8 GW เท่านั้น โดยชี้ว่าคำขอดังกล่าวเกิดจากความต้องการจองไฟเกินจริง ซึ่งเป็นการกันเอาไว้ให้แหล่งจ่ายไฟสำรอง หรือสำรองปริมาณการใช้ไฟล่วงหน้า หรือที่เรียกว่า Phantom Demand เท่านั้น

ซึ่งไม่ว่าจะเป็นความต้องการที่แท้จริงหรือไม่ แต่ตัวเลขดังกล่าวก็ใกล้เคียงกับความต้องการใช้ไฟฟ้าทั้งประเทศในปัจจุบัน แบะนั่นสะท้อนว่า การผลิตไฟฟ้าใช้เอง เป็นหนึ่งในทางเลือกที่ผู้เล่นในตลาดเทคโนโลยีสามารถเดินไปได้ หากต้องการแหล่งพลังงานที่ยั่งยืน

ทั้งนี้ คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ยังเปิดทางในการให้ภาคเอกชนผลิตไฟฟ้าเพื่อใช้เอง และ/หรือจ้างผู้อื่นผลิตไฟฟ้าเพื่อใช้ในกิจการตนเอง (Independent Power Supply: IPS) ในการประชุมครั้งที่ 18/2568 (ครั้งที่ 960) วันที่ 14 พฤษภาคม 2025 ที่ผ่านมาด้วยเช่นกัน

คำพูดของเจ้าสัวธนินท์ จึงเป็นทั้งแนวคิดของเครือ CP และสะท้อนถึงภาพอนาคตของตลาด Data Center ในประเทศไทยที่มีพลังงานไฟฟ้าเป็น Supply สำคัญ กับเดิมพันตลาดโลกมูลค่ากว่า 1.1 ล้านล้านดอลลาร์ หรือเกือบ 37 ล้านล้านบาท ภายในปี 2030 นี้ ซึ่งในไทย BOI ระบุว่าตั้งแต่ปี 2024 ถึงมีนาคม 2026 มีคำขอส่งเสริมกิจการดาต้าเซ็นเตอร์กว่า 54 โครงการ มูลค่ารวม 1.7 ล้านล้านบาท และนั่นคือโจทย์ที่สำคัญที่สุดว่าทั้งผู้ให้บริการ และภาครัฐในไทย จะทำอย่างไรที่จะสร้างไฟฟ้าให้พอ

ที่มา

• Nature Energy: Data centres asymmetrically exacerbate energy burdens
• Cornell Chronicle: Data centers need power
• CEPR/VoxEU: How data centres affect electricity prices
• Forbes: Data Centers Are Key Issue In Midterm Battleground States
• CBS News: Why did Republicans lose the midterm elections? GOP soul-searching begins after blowout.
• CNBC: Data center backlash spreading to Europe and Asia
• Cleanview: Bypassing the Grid
• MIT Technology Review: The backlash about data centers might really just be about electricity
• INNIO S-1 (SEC)
• InfoQuest: Power of The Act หลักเกณฑ์ IPS
• ท่านประธานอาวุโส “ธนินท์” เปิดทิศทางซีพียุค AI มุ่งพัฒนาทักษะพนักงาน ให้อำนาจคนหน้างานตัดสินใจ พร้อมชี้โอกาสประเทศไทย ผ่านการพัฒนาคน ดึงดูดคนเก่งจากทั่วโลก เตรียมพลังงานให้เพียงพอ และจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ