# รู้ก่อนเริ่ม ‘PDPA’ ทำไมคนทำธุรกิจต้องใส่ใจ คู่มือเตรียมความพร้อมจาก AIS The StartUp

- Link: https://futuretrend.co/pdpa-thailand-ais-the-startup/
- Published: 2021-03-05T17:10:54+07:00
- Author: Future Trends

_รู้รึเปล่าว่าธุรกิจยุคดิจิทัลจะต้องเตรียมรับมือกับอะไรบ้าง__?_

ปฏิเสธไม่ได้ว่ายุคนี้มีเทรนด์หนึ่งที่ Digital Business จะขาดไม่ได้เลยคือเรื่องของ‘
ข้อมูล’ (Data) เพราะเป็นเหมือนอาวุธลับหนึ่งที่จะสามารถสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน
รวมไปถึงสามารถคาดการณ์อนาคตบางอย่าง และนำไปสู่การหา Insight ที่ตรงใจผู้บริโภคได้
มากขึ้นอีกด้วย ธุรกิจมากมายประสบความสำเร็จได้โดยมีข้อมูลเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก

ทว่าในปัจจุบันการนำข้อมูลบางอย่างไปใช้ก็ต้องระวังมากยิ่งขึ้น ในรายงานของ GDPR ในปี
2563 ระบุว่าทั่วโลกมีการนำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้ในทางที่ผิด โดยพบว่าทั่วโลกมีการละเมิด
ข้อมูลอยู่กว่า 8.8 พันล้านครั้ง ในเดือนพฤศจิกายนเพียงเดือนเดียว ซึ่งส่งผลให้ธุรกิจ
เสียหาย โดนดำเนินคดีความทางกฎหมาย และสูญเงินไปมากมาย

เมื่อข้อมูลส่วนบุคคล มีมูลค่ามากมายมหาศาล การคุ้มครองข้อมูลเหล่านี้จึงเป็นเรื่อง
สำคัญ ในวันที่ 1 มิถุนายน 2564 นี้เอง ประเทศไทยก็กำลังจะมีการบังคับใช้ พระราชบัญญัติ
คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หรือ PDPA (Personal Data Protection Act) ซึ่งประกาศ
ไว้เมื่อ 27 พฤษภาคม 2562 ซึ่งธุรกิจทั้งหมดที่มีการเก็บข้อมูล ไม่ว่าจะเป็น**ข้อมูล
ลูกค้าผู้ใช้งาน**** ****หรือแม้กระทั่งข้อมูลพนักงานในองค์กร** ต้องรับผิดชอบและคุ้มครอง
ข้อมูลส่วนบุคคลที่เก็บไว้

ทาง [AIS The StartUp](https://www.ais.co.th/thestartup/en/)  ได้มีการจัด PDPA in
Practice ให้กับบริษัท_สตาร์ต_อัปชั้นนำที่ร่วมเป็นพันธมิตรทางธุรกิจกับ AIS และได้
อธิบายถึงพื้นฐานเรื่อง PDPA รวมไปถึงการเตรียมความพร้อม Digital Business สู่อนาคต
และนี่คือคู่มือสรุปที่จะช่วยให้เราเข้าใจ และนำ PDPA ไปปรับใช้กับธุรกิจได้อย่างมี
ประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

![john schnobrich FlPc9 VocJ4 unsplash](https://futuretrend.co/wp-content/uploads/
2021/03/john-schnobrich-FlPc9_VocJ4-unsplash-1024x683.jpg "รู้ก่อนเริ่ม ‘PDPA’ ทำไม
คนทำธุรกิจต้องใส่ใจ คู่มือเตรียมความพร้อมจาก AIS The StartUp 1")

## **รู้ก่อนเริ่ม**** ‘****PDPA****’ ****คืออะไร**** ****ทำไมคนทำธุรกิจต้องรู้จัก**

PDPA หรือ พรบ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล คือกฎหมายที่กำหนดขึ้นเพื่อคุ้มครองความปลอดภัย
ของข้อมูลส่วนบุคคล โดยกำหนดให้การ**เก็บ**** ****ใช้**** ****เปิดเผย**** ****และถ่าย
โอน**ข้อมูลส่วนบุคคลต้อง**ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลทุกครั้ง**** **โดยที่**
เจ้าของข้อมูลสามารถถอนความยินยอมได้ทุกเมื่อ** และ**ผู้เก็บข้อมูลมีหน้าที่ในการรักษา
ความปลอดภัยของข้อมูลเหล่านั้น**

ส่วน **“****ข้อมูลส่วนบุคคล****”** (Personal Data) คือข้อมูลที่มีความเฉพาะเจาะจง
สามารถระบุถึงตัวตนของผู้เป็นเจ้าของข้อมูลได้ โดยข้อมูลส่วนบุคคล (Personal Data) 
ในที่นี้ก็ได้แก่  ชื่อ – นามสกุล, เลขประจำตัวประชาชน, ที่อยู่, เบอร์โทรศัพท์, อีเมล
และข้อมูลอื่น ๆ ที่สามารถย้อนรอยกลับไปหาตัวเจ้าของข้อมูลได้  

นอกจากนี้ยังมี **“****ข้อมูลส่วนบุคคลที่ละเอียดอ่อน****”** (Personal Sensitive Data)
ที่มีข้อกำหนดควบคุมอย่างเข้มงวด ซึ่งหมายถึงข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความอ่อนไหวสูง เช่น
ข้อมูลด้านเชื้อชาติ ความคิดเห็นทางการเมือง ประวัติทางการแพทย์ ประวัติอาชญากรรม พฤติกรรม
ทางเพศ และข้อมูลอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับประเด็นที่ละเอียดอ่อนของเจ้างของข้อมูล

สำหรับข้อมูลส่วนบุคคลใน PDPA ครอบคลุมทั้ง**ข้อมูลภายนอก**** ****ซึ่งหมายถึงข้อมูล
ลูกค้า** ข้อมูลผู้ใช้บริการ ข้อมูลที่ธุรกิจเก็บรวบรวมมาได้ จนถึง**ข้อมูลภายใน********
ซึ่งหมายถึงข้อมูลของพนักงานในองค์กร**** ****และข้อมูลผู้สมัครงาน** หรือข้อมูลส่วน
บุคคลใด ๆ ที่องค์กรเก็บไว้

นอกจากนี้ PDPA ยังได้กำหนดบทลงโทษทั้งทางอาญา ทางแพ่ง และ ทางปกครองสำหรับผู้ที่ละเมิด
ข้อกำหนดในการคุ้มครองข้อมูล ซึ่งได้แก่

– โทษทาง**อาญา** จำคุกไม่เกิน 1 ปี และ/หรือ ปรับสูงสุด 1 ล้านบาท

– โทษทาง**แพ่ง**** **จ่ายสินไหมไม่เกิน 2 เท่าของสินไหมที่แท้จริง

– โทษทาง**ปกครอง** ปรับไม่เกิน 5 ล้านบาท

> **_“PDPA จะกระทบธุรกิจทั้งด้านการจัดการ กฎหมาย และผู้ใช้บริการ”_**

PDPA เป็นกฎหมายใหม่ที่เกิดขึ้นมาเพื่อรองรับการเติบโตของเทคโนโลยี และให้การคุ้มครอง
กับข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของข้อมูล ซึ่งส่งผลกระทบต่อธุรกิจในหลายระดับ ทั้งในด้าน
กฎหมาย ด้านการสร้างพันธมิตรทางธุรกิจ ตลอดจนถึงด้านของลูกค้า และผู้ใช้บริการ

 * ในด้านกฎหมาย นอกจาก PDPA จะมีบทลงโทษที่รุนแรงแล้ว PDPA ยังเป็นกฎหมายที่อนุญาต
   ให้เจ้าของข้อมูลสามารถฟ้องร้องผู้เก็บข้อมูลได้ ในกรณีที่ผู้เก็บข้อมูลไม่ทำตาม
   มาตรฐานในการรักษาความปลอดภัยของข้อมูล หรือมีความประมาทเลินเล่อ ในการรักษาความ
   ปลอดภัย
 * ในด้านการสร้างพันธมิตรทางธุรกิจ PDPA จะกลายเป็นมาตรฐานใหม่ ที่ทุกธุรกิจต่างต้อง
   ทำตาม และธุรกิจใดก็ตามที่จะร่วมพาร์ทเนอร์ หรือทำธุรกิจร่วมกัน ก็จำเป็นจะต้องปฏิบัติ
   ตามมาตรฐานในการรักษาความปลอดภัยของข้อมูลเดียวกันทั้งสองฝ่าย ในจุดนี้จึงทำให้การ
   ไม่ปฏิบัติตาม PDPA สามารถทำให้เสียโอกาสทางธุรกิจได้ นอกจากนี้ในระดับที่เป็นสากล
   ยิ่งขึ้น ประเทศต่าง ๆ ที่มีกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ก็จะไม่สามารถทำธุรกิจ
   ร่วม หรือส่งข้อมูลจากธุรกิจตนเอง มาให้กับธุรกิจที่ไม่ได้อยู่ในมาตรฐานการรักษา
   ความปลอดภัยของข้อมูลในระดับเดียวกัน
 * ในด้านของลูกค้า และผู้ใช้บริการ ในวันนี้ผู้คนตระหนักถึงความสำคัญในข้อมูลส่วนบุคคล
   มากยิ่งขึ้น PDPA จึงเป็นมาตรฐานที่จะช่วยสร้างความมั่นใจในการใช้บริการของเจ้าของ
   ข้อมูล ที่ใส่ใจกับความปลอดภัยในข้อมูลส่วนบุคคล

![Info AIS PDPA 2 02](https://futuretrend.co/wp-content/uploads/2021/03/Info_AIS-
PDPA-2-02.png "รู้ก่อนเริ่ม ‘PDPA’ ทำไมคนทำธุรกิจต้องใส่ใจ คู่มือเตรียมความพร้อม
จาก AIS The StartUp 2")

## **เช็ก 3 ส่วนสำคัญที่ธุรกิจต้องรู้ก่อนเริ่มทำ PDPA**

 1. **ทำอย่างไรจะได้ข้อมูลมาอย่างถูกต้อง**

ตามกฎหมาย PDPA ได้กำหนดให้ผู้เก็บข้อมูล **จำเป็นจะต้องเก็บข้อมูลส่วนบุคคลจากเจ้าของ
ข้อมูลเท่านั้น** ห้ามเก็บ หรือรับช่วงต่อมาจากแหล่งอื่น โดยทุกครั้งจำเป็นจะต้องขอ
ความยินยอมที่เป็นลายลักษณ์อักษรจากเจ้าของข้อมูลอยู่เสมอ โดยต้องเเจ้งสิทธิของเจ้าของ
ข้อมูล จนถึงวัตถุประสงค์ในการเก็บข้อมูลด้วย

นอกจากนี้เจ้าของข้อมูลมีสิทธิที่จะถอนความยินยอมนั้นเมื่อไหร่ก็ได้ โดยกฎหมายได้กำหนด
ให้**การถอนความยินยอมนี้ต้องง่ายเหมือนกับการให้ความยินยอม** และผู้เก็บรวบรวมมีหน้า
ที่จะต้องแจ้งผลกระทบของการถอนความยินยอมในการเก็บข้อมูลนี้ด้วย

 * **ต้องเข้าใจก่อนว่าธุรกิจของคุณอยู่ในบทบาทใด**** **

กฎหมาย PDPA นี้ถูกบังคับใช้กับธุรกิจทั้งหมดที่มีการเก็บข้อมูล ทั้งภายใน และภายนอก
องค์กร แต่ในขณะเดียวกัน PDPA ก็ได้แบ่งบทบาทของผู้ถือครองข้อมูลเหล่านี้ไว้ 2 บทบาท
ซึ่งได้แก่

**– ****Data Controller** – ผู้ควบคุมข้อมูล คือผู้ที่มีการเก็บรวบรวม ใช้ จนถึงสามารถ
เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลได้ เป็น**ผู้เก็บรวบรวม** **และมีอำนาจในการตัดสินใจ**ว่าจะ
ทำอย่างไรกับข้อมูล

**– ****Data Processor** – ผู้ประมวลผลข้อมูล คือผู้รับช่วงต่อจาก Data Controller
มีบทบาทในการนำข้อมูลไปประมวลผล หรือ**ใช้ข้อมูลตามคำสั่งของ ****Data Controller**
บางธุรกิจที่อยู่ในบทบาทนี้ เช่น บริษัทวิจัยทางการตลาด หรือบริษัทผู้ให้บริการ Cloud
ต่างๆ

 * **ทบทวน**** ****3**** ****องค์ประกอบสำคัญขององค์กรให้ดี**

ในทุกองค์กรล้วนมี 3 องค์ประกอบหลักที่ต้องทำงานร่วมกันเพื่อปฏิบัติตามกฎหมาย PDPA 
และทำให้การเก็บรักษาข้อมูลมีประสิทธิภาพ 3 องค์ประกอบนี้ได้แก่

 * **ผู้คน**** (****People****)**

ธุรกิจจะต้องสร้างความตระหนักรู้ในผู้คน (People) คนทำงานในลำดับขั้นต่าง ๆ ขององค์กร
ไปจนถึงแต่งตั้งตำแหน่ง DPO (Data Protection Officer) หรือเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
ข้อมูล ขึ้นมาทำหน้าที่ดูแลการรักษาความปลอดภัยของข้อมูลภายในองค์กร ซึ่งอาจเป็นการ
แต่งตั้งจากบุคคลภายใน หรือทำการ Outsource บุคคลภายนอกเข้ามาดูแลตำแหน่งนี้ก็ได้

 * **กระบวนการ**** (****Process****)**

ส่วนสำคัญที่สุดในองค์ประกอบนี้ คือกระบวนการ (Process) ซึ่งเป็นหัวใจหลักของการจัดการ
เรื่องข้อมูลภายในองค์กร ตั้งแต่กระบวนการขอความยินยอม กระบวนการในการจัดเก็บ และกระบวนการ
ในการนำข้อมูลต่าง ๆ ไปใช้ ซึ่งจะเป็นส่วนหลักที่เกี่ยวข้องกับ PDPA โดยตรง

**–****     ****เทคโนโลยี**** (****Tech****) **

สุดท้ายคือการใช้เทคโนโลยี (Tech) เข้ามาทำให้การรักษาความปลอดภัยของข้อมูลมีประสิทธิภาพ
ซึ่งเทคโนโลยีในที่นี้สามารถเป็นระบบหลังบ้านขององค์กรเอง หรือการใช้เครื่องมือจากหน่วย
งานภายนอก (Third Party) ก็ได้

## **คู่มือเตรียมความพร้อมธุรกิจรับ**** ****PDPA ****ก่อนวันที่**** ****1**** ****มิถุนายนนี้**

อาจไม่ใช่ทุกธุรกิจที่จะมีความพร้อมในการดำเนินการทั้งหมดนี้ AIS The StartUp จึงได้
สรุปปัจจัยสำคัญในการปรับตัวธุรกิจยุคดิจิทัล เพื่อให้ผู้ประกอบการ Startup และ SME
ทบทวนกันดังนี้

 * ทำรายการข้อมูลส่วนตัวของลูกค้าและพนักงานที่ธุรกิจจำเป็นต้องการใช้ และ เหตุผลใน
   การใช้ รวมถึงวิธีการที่สามารถใช้ได้
 * ตอบคำถามให้ได้ว่าบทบาทธุรกิจของคุณคือ Data Controller – ผู้ควบคุมข้อมูล หรือ 
   Data Processor – ผู้ประมวลผลข้อมูล
 * ศึกษาผลของการละเลย PDPA ว่าจะสร้างผลกระทบกับธุรกิจอย่างไรได้บ้าง เช่น ความเสี่ยง
   ทางกฎหมาย จนถึงความเสี่ยงที่จะเสียโอกาสทางธุรกิจในอนาคต
 * จัดเตรียมการแจ้งเตือนลูกค้า หรือผู้ใช้บริการที่เคยถูกเก็บข้อมูลมาแล้ว และเตรียม
   วิธีที่เหมาะสมในการขอความยินยอมในการเก็บข้อมูล สำหรับธุรกิจของคุณ ซึ่งอาจเป็น
   หน้าขอความยินยอมบนเว็บไซต์ หรือเอกสารให้ผู้ใช้บริการเซ็นยินยอม
 * สร้างความเข้าใจในกฎหมาย PDPA และความสำคัญของการรักษาความปลอดภัยของข้อมูล ในองค์กร
   ของคุณ

หลังจากเข้าใจปัจจัยทั้ง 5 ข้อแล้ว มาลองดูกันว่าแล้วในเบื้องต้นธุรกิจจะต้องเตรียม
ตัว เตรียมความพร้อมอย่างไรกับ PDPA บ้าง?

 1. จัดตั้งเจ้าหน้านี้คุ้มครองข้อมูล (DPO) เพื่อดูแลความปลอดภัยของข้อมูล
 2. จัดอบรม สร้างความตระหนักรู้และความเข้าใจเรื่องความปลอดภัยของข้อมูลภายในองค์กร
 3. จัดทำแผนที่ข้อมูล (Data mapping) ว่าข้อมูลต่าง ๆ ถูกจัดเก็บไว้อย่างไร หรือถูกนำ
    ไปใช้อะไรบ้าง
 4. จัดทำนโยบายความเป็นส่วนตัวและข้อมูลส่วนบุคคล (Privacy policy)
 5. จัดเตรียมเอกสารทางกฎหมาย เช่น เอกสารขอคำยินยอม เอกสารสำหรับสิทธิของเจ้าของข้อมูล
 6. จัดทำการประเมินผลกระทบต่อข้อมูลส่วนบุคคล (DPIA) เพื่อค้นหา และลดความเสี่ยงในดูแล
    ความปลอดภัยของข้อมูล
 7. จัดทำระบบแจ้งเตือนข้อมูลรั่วไหล (Breach notification)
 8. ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อเสริมประสิทธิภาพในการคุ้มครองข้อมูล แต่ทั้งนี้คำว่าเทคโนโลยี
    ไม่ได้หมายถึงระบบซับซ้อนที่มีราคาแพง ควรพิจารณาตามความจำเป็นของขนาดธุรกิจ บางครั้ง
    อาจเริ่มต้นได้ด้วยเพียงไฟล์ง่ายๆที่มีการออกแบบมาอย่างดี

---

![quote 01](https://futuretrend.co/wp-content/uploads/2021/03/quote-01-1024x693.
png "รู้ก่อนเริ่ม ‘PDPA’ ทำไมคนทำธุรกิจต้องใส่ใจ คู่มือเตรียมความพร้อมจาก AIS The
StartUp 3")

โดยสรุปแล้ว ธุรกิจจำเป็นจะต้องเตรียมตัวเพื่อรับมาตรฐานใหม่ในการจัดการกับข้อมูลส่วน
บุคคลจากกฎหมาย PDPA ซึ่งให้สิทธิ์กับเจ้าของข้อมูล ในการที่ต้องได้รับความยินยอมทุก
ครั้ง และสามารถถอดความยินยอมเมื่อไหร่ก็ได้

สำหรับการปรับองค์กรเพื่อรับกฎหมาย PDPA องค์กรจะต้องมีคนที่เข้าใจในกฎหมาย และความ
สำคัญของข้อมูลส่วนบุคคล มีกระบวนการที่พร้อมในการเก็บรักษาและปกป้องข้อมูลส่วนบุคคล
ตลอดจนมีเทคโนโลยที่จะช่วยให้การเก็บรักษาข้อมูลนั้นมีประสิทธิภาพ

 * PDPA หรือ พรบ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล คือกฎหมายที่กำหนดขึ้นเพื่อคุ้มครองความ
   ปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคล โดยกำหนดให้การเก็บ ใช้ เปิดเผย และถ่ายโอนข้อมูลส่วน
   บุคคลต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลทุกครั้ง
 * PDPA ครอบคลุมทั้งข้อมูลภายนอก ซึ่งหมายถึงข้อมูลลูกค้า ข้อมูลผู้ใช้บริการ ข้อมูล
   ที่ธุรกิจเก็บรวบรวมมาได้ จนถึงข้อมูลภายใน ซึ่งหมายถึงข้อมูลของพนักงานในองค์กร
   และข้อมูลผู้สมัครงาน หรือข้อมูลส่วนบุคคลใด ๆ ที่องค์กรเก็บไว้
 * PDPA ยังเป็นกฎหมายที่อนุญาตให้เจ้าของข้อมูลสามารถฟ้องร้องผู้เก็บข้อมูลได้ ในกรณี
   ที่ผู้เก็บข้อมูลไม่ทำตามมาตรฐานในการรักษาความปลอดภัยของข้อมูล
 * ธุรกิจต้องเตรียมพร้อมสำหรับ PDPA ให้พร้อม เพราะมันจะกระทบทั้งด้านธุรกิจ และการ
   บริการต่าง ๆ ในด้านกฎหมาย นอกจาก PDPA จะมีบทลงโทษที่รุนแรงแล้ว PDPA ยังเป็นกฎหมาย
   ที่อนุญาตให้เจ้าของข้อมูลสามารถฟ้องร้องผู้เก็บข้อมูลได้
 * สำหรับธุรกิจที่ไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นอย่างไร ขั้นแรกให้เช็กบทบาทธุรกิจของตัวเองก่อน
   ว่าเป็น Data Controller หรือ Data Processor จากนั้นลองประเมินความเสี่ยงของธุรกิจ
   กับ PDPA ในอนาคต และจัดเตรียมการแจ้งเตือนลูกค้า เพื่อขอความยินยอมในการเก็บข้อมูล
   สุดท้ายคือต้องสร้างความใจในกฎหมาย PDPA กับในองค์กรของเราด้วย

> ในวันนี้ธุรกิจของคุณพร้อมสำหรับ PDPA แล้วหรือยัง ?

AIS The StartUp เห็นถึงความสำคัญในการเตรียมพร้อมสำหรับ PDPA และได้ช่วยเตรียมพร้อม
ให้กับ บริษัท StartUp ที่เป็นสมาชิก เพื่อดำเนินธุรกิจได้อย่างราบรื่นเมื่อกฎหมายบังคับ
ใช้

ผู้ประกอบธุรกิจที่สนใจสามารถส่ง Proposal เพื่อร่วมเป็นพันธมิตรทางธุรกิจกับ AIS The
StartUp ผ่านการนำเสนอโครงการใน Monthly Pitching ได้ที่ [www.ais.co.th/thestartup](http://www.ais.co.th/thestartup)
