# Cynefin Framework การแบ่งปัญหาเป็น 5 โดเมน เพื่อประเมินสถานการณ์ในทุกรูปแบบ

- Link: https://futuretrend.co/ls2408019cynefinframework/
- Published: 2024-08-19T21:55:31+07:00
- Author: Pakanut Tariyawong

**Cynefin Framework การแบ่งปัญหาเป็น 5 โดเมน**

**เพื่อประเมินสถานการณ์ในทุกรูปแบบ**

.

.

บ่อยครั้งที่เราพบว่าวิธีการแก้ปัญหาแบบเดิมๆ อาจไม่ได้ผลในทุกสถานการณ์ ผู้นำและผู้
จัดการจำเป็นต้องมีเครื่องมือที่ช่วยให้สามารถตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

.

หนึ่งในเครื่องมือที่น่าสนในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น คือ Cynefin Framework เครื่อง
มือซึ่งพัฒนาโดย Dave Snowden สามารถช่วยให้เราสามารถประเมินสถานการณ์และเลือกวิธีการ
ตัดสินใจที่เหมาะสมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

.

โดยเป็นเครื่องมือที่มุ่งเน้นการเข้าใจบริบทและอิทธิพลที่หลากหลายซึ่งทำให้การตัดสิน
ใจในสถานการณ์ที่แตกต่างกันมีความซับซ้อนมากขึ้น

.

ผ่านกรอบที่แบ่งสถานการณ์ต่าง ๆ ออกเป็นโดเมน (domains) ซึ่งแต่ละโดเมนมีลักษณะเฉพาะ
ที่ส่งผลต่อวิธีการตัดสินใจและการแก้ปัญหา โดย Cynefin Framework ได้รับการยอมรับอย่าง
กว้างขวางในหมู่ผู้บริหารและนักวิจัย เพราะเป็นเครื่องมือที่ช่วยในการจัดการกับความ
ซับซ้อนและความไม่แน่นอนที่มักจะพบเจอในโลกธุรกิจและสังคมปัจจุบัน

.

**[ทุกปัญหามีสาเหตุและผลลัพธ์ ความหมายของความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลตาม Cynefin
Framework]**

**.**

ในการแก้ปัญหาและตัดสินใจ เรามักพยายามทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลของ
สถานการณ์นั้นๆ Cynefin Framework ใช้แนวคิดนี้เป็นหลักในการจัดประเภทสถานการณ์ต่างๆ
โดยพิจารณาว่าความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลนั้นชัดเจนหรือคาดเดาได้มากน้อยเพียงใด

.

ความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลอาจมีความชัดเจนแตกต่างกันไป ตั้งแต่เห็นได้ชัดเจนทันที(
เช่น กดสวิตช์ไฟแล้วหลอดไฟสว่าง) ไปจนถึงซับซ้อนและคาดเดาได้ยาก (เช่น ผลกระทบของการ

.เปลี่ยนแปลงนโยบายเศรษฐกิจ) หรือแทบจะไม่สามารถคาดเดาได้เลยในสถานการณ์วิกฤต (เช่น
ผลกระทบจากภัยพิบัติธรรมชาติ)

.

การเข้าใจระดับความชัดเจนของความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลนี้ ช่วยให้เราเลือกวิธีการ
ตัดสินใจและแก้ปัญหาที่เหมาะสม ยกตัวอย่างเช่น ในสถานการณ์ที่ความสัมพันธ์ชัดเจน เรา
อาจใช้วิธีปฏิบัติมาตรฐานได้ แต่ในสถานการณ์ที่ซับซ้อน เราอาจต้องทดลองและเรียนรู้จาก
ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น

.

Cynefin Framework แบ่งสถานการณ์ออกเป็น 4 Domain หลัก (และ 1 Domain พิเศษ) โดยใช้
ลักษณะความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลเป็นเกณฑ์สำคัญ การเข้าใจแนวคิดนี้จะช่วยให้เราสามารถ
ใช้ Cynefin Framework ในการวิเคราะห์สถานการณ์และเลือกวิธีการตัดสินใจที่เหมาะสมได้
อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

.

### **การจัดประเภทสถานการณ์ใน Cynefin Framework**

.

Cynefin Framework แบ่งสถานการณ์ออกเป็น  4 Domain หลัก (และ 1 Domain พิเศษ) ได้แก่
Simple, Complicated, Complex, Chaotic และ Disorder แต่ละโดเมนมีลักษณะและวิธีการตัดสิน
ใจที่แตกต่างกัน ดังนี้

.

.

**[1️⃣ Simple Contexts: The Domain of Best Practice]**

.

ในโดเมนนี้ ความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลมีความชัดเจนและสามารถคาดการณ์ได้ล่วงหน้า 
โดยทุกคนเหตุความสัมพันธ์นี้เห็นได้ชัดเจน เช่น การประมวลผลคำสั่งซื้อ หรือการจัดการ
กับปัญหาการชำระเงินกู้ ซึ่งมีขั้นตอนการปฏิบัติที่ชัดเจนและเป็นมาตรฐาน

.

🎯 Steps: Sense-Categorize-Respond เรารับรู้สิ่งที่เกิดขึ้น จัดหมวดหมู่ตามที่เคย
กำหนดไว้ แล้วตอบสนองด้วยวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุด (best practice)

💭 Be Mindful: ระวังการจัดประเภทปัญหาผิดเพราะทำให้ง่ายเกินไป การติดกับดักความคิด
แบบเดิมๆ และความประมาท ซึ่งอาจนำไปสู่การล้มเหลวอย่างรุนแรงได้

💡 Solution: สร้างช่องทางการสื่อสาร (อาจเป็นแบบไม่ระบุตัวตนถ้าจำเป็น) ที่อนุญาตให้
ผู้ที่ไม่เห็นด้วยสามารถแจ้งเตือนเกี่ยวกับความประมาทได้แต่เนิ่นๆ

.

.

**[2️⃣ Complicated Contexts: The Domain of Experts]**

.

ในโดเมนนี้ ยังมีความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลที่ชัดเจน แต่อาจไม่เห็นได้ชัดเจนสำหรับ
ทุกคน จำเป็นต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญในการวิเคราะห์และตัดสินใจ เช่น การค้นหาแหล่งน้ำมัน
หรือแร่ธาตุ ซึ่งต้องอาศัยทีมผู้เชี่ยวชาญในการวิเคราะห์และตัดสินใจ

.

🎯 Steps: Sense-Analyze-Respond เรารับรู้สถานการณ์ วิเคราะห์โดยผู้เชี่ยวชาญ แล้ว
ตอบสนองด้วยแนวปฏิบัติที่ดี (good practice)

💭 Be Mindful: ระวังการติดกับดักความคิดของผู้เชี่ยวชาญ และการวิเคราะห์ที่ยืดเยื้อ
จนไม่สามารถตัดสินใจได้ (analysis paralysis)

💡 Solution: พยายามนำคนที่มีภูมิหลังและมุมมองที่หลากหลายมาทำงานร่วมกัน สร้างสภาพ
แวดล้อมหรือเงื่อนไขที่สร้างสรรค์เพื่อให้ได้มุมมองที่หลากหลาย

.

.

[3️⃣ Complex Contexts: The Domain of Emergence]

ในโดเมนนี้ ความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลมีความอ่อนแอ ทำให้ยากต่อการคาดการณ์  เช่น
การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ หรือการจัดการกับวิกฤตทางธุรกิจ ซึ่งไม่มีวิธีแก้ปัญหาที่ชัดเจน
ตายตัว

.

🎯 Steps: Probe-Sense-Respond เราต้องทดลองทำสิ่งต่างๆ สังเกตผลลัพธ์ และตอบสนองอย่าง
เหมาะสม

💭 Be Mindful: ระวังการพยายามควบคุมสถานการณ์มากเกินไป หรือการเรียกร้องแผนธุรกิจที่
ไม่มีทางล้มเหลวได้ซึ่งเป็นไปไม่ได้ในโดเมนนี้

💡 Solution: ทำการทดลองที่ปลอดภัยที่จะล้มเหลว (safe-to-fail experiments) ถ้าการทดลอง
ประสบความสำเร็จให้ขยายผล ถ้าเริ่มล้มเหลวให้ลดทอนลง

.

.

**[4️⃣ Chaotic Contexts: The Domain of Rapid Response]**

ในโดเมนนี้ ไม่มีความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลที่สามารถมองเห็นได้ สถานการณ์มีความวุ่นวาย
และไม่สามารถคาดเดาได้ อย่างเหตุการณ์ 11 กันยายน 2001 หรือสถานการณ์วิกฤตที่ต้องการ
การตอบสนองอย่างเร่งด่วน

.

🎯 Steps: Act-Sense-Respond เราต้องลงมือทำอะไรบางอย่างทันที สังเกตผลลัพธ์ และตอบ
สนองอย่างรวดเร็ว

💭 Be Mindful: ระวังการเก็บข้อมูลที่ไม่น่าเชื่อถือเพราะทำในภาวะเร่งรีบ และการระบุ
ปัญหาผิดพลาด

💡Solution: ประเมินปัญหา จัดลำดับความสำคัญของวิธีแก้ไข สร้างแผนที่เข้าใจง่ายและปฏิบัติ
ตามได้ และสื่อสารอย่างชัดเจนในภาวะวิกฤต

.

.

**[5️⃣ Disorder Contexts ]**

**.**

โดเมนนี้อยู่ตรงกลางของ Cynefin Framework เป็นสถานการณ์ที่เราไม่รู้ว่ากำลังอยู่ใน
โดเมนไหน 

.

🎯 Steps: ไม่มีขั้นตอนเฉพาะ เนื่องจากเป็นสถานการณ์ที่ไม่ชัดเจน

💭Be Mindful: ระวังการตีความสถานการณ์ตามความชอบส่วนตัวในการลงมือทำ ซึ่งอาจนำไปสู่
การตัดสินใจที่ผิดพลาด

💡Solution: พยายามรวบรวมข้อมูลให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อย้ายสถานการณ์ไปสู่
โดเมนอื่นที่เหมาะสมกว่า และสามารถจัดการได้ดีกว่า

.

.

## **[การประยุกต์ใช้ Cynefin Framework ในการตัดสินใจรับมือกับสถาณการณ์]**

.

Cynefin Framework เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์อย่างมากในการช่วยให้ผู้นำและผู้จัดการ
สามารถประเมินสถานการณ์และเลือกวิธีการตอบสนองที่เหมาะสม โดยการเลือกโดเมนที่เหมาะสม
และปฏิบัติตามขั้นตอนที่กำหนดในแต่ละโดเมน ผู้ใช้งานสามารถจัดการกับความซับซ้อนและความ
ไม่แน่นอนในสถานการณ์ต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ตัวอย่างหนึ่งของการประยุกต์ใช้ Cynefin Framework คือการจัดการกับวิกฤตในองค์กร ใน
สถานการณ์ที่มีความซับซ้อนและไม่มีทางออกที่ชัดเจน ผู้นำอาจต้องใช้วิธีการใน Complex
Domain โดยการทดลองหาทางออกต่าง ๆ และปรับตัวตามผลลัพธ์ที่ได้ ในทางกลับกัน หากสถานการณ์
เป็นวิกฤตที่ต้องการการตอบสนองอย่างรวดเร็ว ผู้นำอาจต้องใช้วิธีการใน Chaotic Domain
โดยการดำเนินการอย่างรวดเร็วเพื่อสร้างเสถียรภาพแล้วค่อยหาวิธีแก้ปัญหาที่สร้างสรรค์

**[ข้อควรระวังและข้อแนะนำในการใช้ Cynefin Framework]**

**.**

แม้ว่า Cynefin Framework จะเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ แต่การใช้งานยังคงมีความเสี่ยง
และข้อควรระวัง หนึ่งในความเสี่ยงที่สำคัญคือความมั่นใจเกินไปใน Simple Domain หากผู้นำ
มั่นใจในความเรียบง่ายของสถานการณ์มากเกินไป อาจทำให้ตกลงไปสู่ความสับสนวุ่นวาย (chaos)
ได้ง่าย ๆ โดยไม่ทันระวัง

นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงระหว่างโดเมนต่าง ๆ ก็เป็นสิ่งที่สำคัญเช่นกัน ผู้นำต้องเข้าใจ
ว่าปัญหาสามารถเปลี่ยนจากโดเมนหนึ่งไปยังอีกโดเมนได้ และจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนวิธีการ
ตอบสนองตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป เพื่อป้องกันไม่ให้สถานการณ์ย่ำแย่ลง
