# “ยังอยู่ที่เดิมอยู่เลย เราเก่งได้แค่นี้จริงๆ ใช่ไหม?” Gaslighting เมื่อเราถูกหลอกให้รู้สึกผิดกับตัวเอง

- Link: https://futuretrend.co/gaslighting-for-work/
- Published: 2022-07-02T16:26:04+07:00
- Author: Chompoonut Suwannochin

> “เวลารับงานมาทีไร พอส่งงานกลับ ขยับตัวไปทางไหนหัวหน้าก็ตำหนิ เพื่อนร่วมงานก็บอก
> ว่า ไม่ดีทุกที ในขณะที่เพื่อนสนิทที่โตมาพร้อมกันไปไกล แต่ทำไมตอนนี้เราถึงยังอยู่
> ที่เดิมอยู่เลย เราเก่งได้แค่นี้จริงๆ เหรอ หรือเป็นแค่คำพูดที่เขาปั่นมากันแน่?”

ในช่วงชีวิตของการทำงาน ความรู้สึกสงสัยในตัวเอง (Self-Doubt) เป็นสิ่งที่ผุดขึ้นใน
หัวของหลายๆ คนอยู่ตลอด ซึ่งบางทีเราก็อาจจะไม่เก่งจริงๆ แบบที่ว่า, ด้อยค่าตัวเองด้วย
อาการของ Imposter Syndrome หรืออีกมุมหนึ่งที่เลวร้ายที่สุดก็คือ การถูกด้อยค่า หลอก
ให้ตั้งคำถามกับคุณค่าของตัวเอง (Self-Worth) ด้วยคำพูดลอยๆ ของคนอื่นที่เรียกว่า ‘
การถูกปั่นหรือ Gaslighting’ อยู่ก็ได้

Gashlighting เป็นคำอธิบายที่ใช้เรียกพฤติกรรมที่ฝ่ายหนึ่งปั่นอารมณ์ และจิตใจของอีก
ฝ่ายหนึ่งเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจ สร้างความสับสน ทำลายความมั่นใจ และทำให้ผู้เป็นเหยื่อ
เกิดความรู้สึกผิดกับตัวเองจนต้องเอ่ยคำขอโทษอยู่บ่อยๆ ผ่าน ‘การบิดเบือนความจริง’

![shutterstock 1761374354](https://futuretrend.co/wp-content/uploads/2022/07/shutterstock_1761374354.
jpg ""ยังอยู่ที่เดิมอยู่เลย เราเก่งได้แค่นี้จริงๆ ใช่ไหม?" Gaslighting เมื่อเราถูก
หลอกให้รู้สึกผิดกับตัวเอง 1")

โดยคำศัพท์ทางจิตวิทยานี้ก็มีต้นกำเนิดมาจากละครเวทีที่เคยโด่งดังในอังกฤษเมื่อปี 1934
อย่างแองเจิล สตรีต (Angel Street) ของแพทริก แฮมิลตัน (Patrick Hamilton) ซึ่งต่อมา
ฮอลลีวูด (Hollywood) ก็ซื้อลิขสิทธิ์แล้วนำมาทำเป็นภาพยนตร์ต่อในปี 1944 ภายใต้ชื่อ
เรื่อง Gaslighting

ภาพยนตร์ Gaslighting เป็นเรื่องราวของสามีภรรยาคู่หนึ่งที่สามีพยายามจะปั่นหัวให้ภรรยา
ให้รู้สึกว่า ตัวเองกำลังเสียสติ จำเป็นต้องพึ่งพาเขาเสมอ ยกตัวอย่างเช่น การหรี่ตะเกียง
น้ำมันลง ทำให้ภรรยาเห็นว่าไฟดับ แต่ตัวเขากลับบอกว่า เธอคิดไปเอง ไม่ได้มืดสักหน่อย
สุดท้าย ภรรยาเลยรู้สึกป่วงกับการเขย่าประสาทครั้งนี้จนเกือบเสียคน เป็นต้น

เช่นเดียวกับในโลกของการทำงาน ที่บางคนชอบบอกว่า “พี่ไม่ได้บรีฟแบบนั้น เราจำผิดแล้ว”
ทั้งที่ในความเป็นจริง เราก็จำถูกอยู่แล้ว, “พี่แค่พูดไปเรื่อย อย่าถือสาเลย” ที่ชวน
ให้กลับมาตั้งคำถามว่า เราคิดมากเกินไปรึเปล่า หรือแม้กระทั่งการถูกกดเงินเดือนเมื่อ
ผ่านโปรเบชันด้วยเหตุผลที่ว่า ความสามารถเรายังไม่ถึง แต่เขาอยากให้โอกาส ทั้งที่ใน
ความเป็นจริง บางคนกลับทำได้ดีมากทีเดียว

มาเรีย คอร์โดวิกซ์ (Maria Kordowicz) อาจารย์อาวุโสด้านจิตวิทยาธุรกิจได้ให้คำอธิบาย
เกี่ยวกับ Gaslighting ไว้ว่า บางครั้ง Gaslighting ในที่ทำงานก็เป็นผลมาจากการใช้อำนาจ
ที่เหนือกว่าของคนหนึ่งในการเล่นงานอีกคนหนึ่งเพื่อสร้างประโยชน์ให้ตัวเอง

การบั่นทอนความมั่นใจ ปั่นให้สงสัยตัวเองเช่นนี้ จึงทำให้คุณค่าในชีวิตของคนจำนวนไม่
น้อยลดลงเรื่อยๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนที่ผูกติด Self-Worth ไว้กับอาชีพการงาน

แอเรียล ลีฟ (Ariel Leve) นักเขียน นักข่าวชาวอเมริกัน และคอลัมนิสต์ของสำนักข่าวเดอะ
การ์เดียน (The Guardian) ได้แนะนำวิธีการรับมือจากประสบการณ์ตรงในอดีตที่เคยถูก Gaslighting
จนเกือบฆ่าตัวตายบนเวทีเท็ดทอล์ก (TED Talks) ไว้ว่า อันดับแรก ถึงพวกเขาจะพยายามปั่น
แค่ไหน ‘ให้เรามั่นใจในความคิดตัวเอง ไม่ไขว้เขวกับคำพูดพวกนั้น’ ในที่นี้คือ ฟังได้
แต่ไม่ต้องเก็บมาคิด เพราะยังไงเราก็เปลี่ยนพวกเขาไม่ได้ แถมถ้าเก็บมาใส่ใจ ก็เป็นตัว
เราเองนั่นแหละที่แย่ และเสียเวลาชีวิตเปล่าๆ

ถัดมาคือ ‘ให้ยอมรับว่า จะไม่มีการรับผิดชอบอะไรเกิดขึ้นแน่ๆ’ ต่อให้จะพยายามแจงเหตุผล
และตรรกะมากเท่าไร มันก็ไม่มีประโยชน์ เราไม่ได้มีพลังพอจะเปลี่ยนให้พวกเขายอมรับอยู่ดี
นอกจากนี้ เธอยังเสริมด้วยว่า ‘ให้ปล่อยความต้องการอยากเปลี่ยนแปลงพวกเขาออกไป’ ถ้า
เขาไม่ฟังก็ไม่ต้องพยายามหรอก ให้เราหยุดแล้วรีบดึงตัวเองออกมาก่อนที่สุขภาพจิต และ
กายจะแย่มากกว่านี้

อย่างสุดท้าย ‘ให้ตัดขาดตัวเองออกจากความสัมพันธ์ของอีกฝ่าย’ พอรู้แล้วว่า พวกเขากำลัง
ปั่น ก็ให้ถอยออกมา ไม่ต้องไปข้องเกี่ยวกันมาก แต่ก็ไม่ใช่ว่า จะตัดขาด ไม่ร่วมวงโคจร
ชีวิตกันแบบร้อยเปอร์เซ็นต์ทีเดียว เลี่ยงได้ก็เลี่ยง แต่ถ้าเลี่ยงไม่ได้ ก็ต้องแยก
ให้ออกว่า อันไหนคือคำพูดที่อยู่ใน ‘โลกแห่ง Gaslighting’ และอันไหนคือคำพูดที่อยู่
ใน ‘โลกแห่งความเป็นจริง’ พวกเขาพูดอะไรก็พูดไป แต่เราต้องอยู่กับโลกใบเดียวที่ชื่อ
ว่า ‘ความเป็นจริง’ นั่นเอง

วังวนของ Gaslighting ไม่ได้มีแค่ในเรื่องการทำงานเท่านั้น แต่ยังสามารถเกิดในความสัมพันธ์
ทุกแบบเช่นกัน ทั้งเพื่อนสนิท คนรัก หรือแม้กระทั่งครอบครัวก็ด้วย เพราะฉะนั้น เวลา
ที่รู้สึกผิด สงสัยในความทรงจำ หรือตั้งคำถามกับความสามารถ ก่อนจะย้อนกลับไปโทษตัวเอง
มองหาฮาวทูว่า จะทำยังไงให้เก่งขึ้น ลอง ‘Step Back’ ย้อนกลับมาทบทวนว่า เราไม่เก่ง
พอ เก่งได้แค่นี้จริงๆ รึเปล่า?

รู้เท่าทัน ไม่ตกเป็นเหยื่อในเกมของ Gashlighter คุณค่าชีวิตเราไม่ได้ผูกติดอยู่กับ
คำพูดคนอื่น Be kind of yourself ใจดีกับตัวเองให้เยอะๆ อย่าเอาคำพูดของพวกเขามากดตัว
เราเลยนะ 

Sources: [https://bit.ly/3bvwJvs](https://bit.ly/3bvwJvs?fbclid=IwAR2k9rCBZNiUWCwwjZCfQd1Se9qgYXjNBFtrb4ydoFzLwXd_RgGTglDjyGU)

[https://bit.ly/3I8A281](https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fbit.ly%2F3I8A281%3Ffbclid%3DIwAR1O0Wm9z1wnQsPww6i3T8OK2YBQL9mOendwZHSXU8mxBbFXBQOXbgKHTOM&h=AT05i4l4X1_Cb4PIldSA4Ip5Ofa2agV3cf0SXzboEtFqXY3T-1_TMd6lR1fmFOu9go7uQYxmDrDBX3f0PTBvW1HYZsQzDGZ1YZppclGgzvG517pXTXtMO3Zc4RgzQYStvYQZW_s8L_jSK9ngeUd-wwk&__tn__=-UK*F)
[https://bit.ly/3R5WUtg](https://bit.ly/3R5WUtg?fbclid=IwAR3GGZ7wMj2Q7qUTNL86JgeE7dC8K81VJtBXzOOWIeKjsHqL5kJG9Q6KmJM)
[https://bit.ly/3OzDwTK](https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fbit.ly%2F3OzDwTK%3Ffbclid%3DIwAR3GGZ7wMj2Q7qUTNL86JgeE7dC8K81VJtBXzOOWIeKjsHqL5kJG9Q6KmJM&h=AT11JdLrojpdj-Z0QWeAjQZwiyEJ8441r31-RYYvzXhZDNJxuLqIKGbYQYtS7HWbZqsF8CGn_NZWThkxjgOG3NcRtRRA9acDHsvxWeZ4H7ASqlhb4ja4HCCvWIst5jGTO7iAPu_gFWrvExEG31JJtkU&__tn__=-UK*F)