# Apple ผูกขาดการตลาดไหม?

- Link: https://futuretrend.co/apple-business/
- Published: 2021-09-21T15:14:47+07:00
- Author: Siravich Singhapon

_เมื่อธุรกิจประสบความสำเร็จมากเกินไป และครอบครองผู้ใช้มหาศาล_

ไม่นานมานี้เราได้เขียนถึงเรื่องคำตัดสินของศาลสหรัฐฯที่ทำให้หุ้น Apple ร่วงลงไปถึง
3% จากการตัดสินข้อพิพาทระหว่าง Epic Games และ Apple เกี่ยวกับข้อกำหนดในการให้บริการ
ของ App Store

ซึ่งศาลได้ตัดสินให้ Apple จำเป็นจะต้องอนุญาติให้นักพัฒนา และผู้ให้บริการแอปฯ สามารถ
เพิ่มตัวเลือกช่องทางชำระเงินอื่นนอกเหนือจากผ่านระบบของ App Store ไว้บนแอปฯ ได้ และ
จากการตัดสินนี้อาจทำให้ Apple สูญเสียรายได้จากการซื้อสินค้าบนแอปฯ (In-app Purchase)
มากถถึงหนึ่งพันล้านเหรียญ

แต่สิ่งที่น่าสนใจในกรณีพิพาทที่เกิดขึ้นนี้ ไม่ได้มีแค่ผลของการตัดสิน แต่เป็นคำถาม
ที่หยิบยกขึ้นมา Apple ซึ่งเป็นผู้ให้บริการระบบปฎิบัติการซึ่งเป็นระบบปิด และถือสิทธิ์
ในการควบคุมข้อกำหนดต่าง ๆ ของระบบไว้ โดยมีจำนวนผู้ใช้งานทั่วโลกมากกว่าหนึ่งพันล้าน
คน

> ด้วยระบบที่ Apple สร้างขึ้นเอง พวกเขากำลังผูกขาดตลาดอยู่หรือไม่

### กรณีของ Epic Games ไม่ใช่ครั้งแรกที่คำถามนี้ถูกตั้งคำถามนี้ต่อหน้าศาล

เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา (2021) Apple ถูกสั่งปรับโดยคณะกรรมการยุโรปในโทษฐานของ “
พฤติกรรมการแข่งขันอย่างไม่เป็นธรรม” (Anti-Competitive) จากกรณีที่ Spotify ได้สั่ง
ฟ้อง Apple

ซึ่งมูลเหตุพื้นฐานก็มาจากค่าธรรมเนียมการเก็บค่าบริการของ App Store ที่สูงถึง 30%
ของ Apple เช่นเดียวกับกรีณีของ Epic Games

แต่ไม่เพียงเท่านั้น เพราะสิ่งที่ทำให้ Spotify ไม่พอใจการให้บริการของ Apple ยังมี
เรื่องของการที่ Apple ได้ออกบริการสตรีมมิ่งเพลงของตัวเอง หรือก็คือ Apple Music ใน
ขณะที่ Spotify จำเป็นจะต้องตั้งราคาค่าบริการโดยคำนึงถึงส่วนแบ่ง 30% ที่จะต้องยกให้
Apple อีกฝ่ายกลับสามารถออกบริการรูปแบบเดียวกันในราคาถูกได้โดยไม่โดนใครกินส่วนแบ่ง

แต่ถึงอย่างไร Apple ก็ยังให้บริการอยู่แค่ในระบบปฎิบัติการของตัวเองเท่านั้น และยัง
รายงานอีกว่า 99% ของผู้ใช้ Spotify ในระบบของ IOS ไม่ได้ชำระค่าบริการผ่าน App Store

ในกรณีนี้ แม้แต่ Chief Content and Strategy Officer ของ Deezer อีกหนึ่งผู้ให้บริการ
สตรีมมิ่งเพลงรายใหญ่ยังออกมาผสมโรงแสดงความเห็น โดยเขาได้ให้ความเห็นว่า ในพื้นที่
การแข่งขันอันเป็นธรรม ผู้เล่นรายใหญ่อย่าง Apple ควรจะแข่งขันกับผู้ที่เป็นรายย่อย
ผ่านการนำเสนอบริการที่มีคุณภาพ นวัตกรรม และประสบการณ์ของผู้ใช้ มากกว่าการสร้างกำแพง
ในการแข่งขันด้วยข้อกำหนด เงื่อนไข และข้อได้เปรียบต่าง ๆ

ข้อกำหนดต่าง ๆ ที่ Apple ตั้ง รวมไปถึงส่วนแบ่ง 30% จากยอดขายเป็นประเด็นสำคัญที่นัก
พัฒนา และผู้ให้บริการแอปฯจำนวนมากไม่พอใจ และทำให้ไม่อยากนำแอปฯมาลงบน IOS แต่ถึงจะ
เป็นเช่นนั้น เหล่านักพัฒนาและผู้ให้บริการต่างก็ไม่มีทางเลือก เพราะในระบบของ IOS 
ก็มีผู้ใช้บริการอยู่จำนวนมาเป็น เป็นสัดส่วนสูงถึง 26.34% ของผู้ใช้โทรศัพท์มือถือ
ทั่วโลก (Jun’21 Statista) ซึ่งเป็นจำนวนมากเกินกว่าผู้ให้บริการจะมองข้ามไปได้

ทางฝั่ง Apple เองก็ปกป้องตัวเอง และโต้แย้งนี้ด้วยการบอกว่าพวกเขาไม่ได้ทำอะไรที่ผิด
ขข้อกำหนดใด ๆ ไม่ใช่ผู้ผูกขาดตลาดแต่อย่างใด และการเป็นผู้ประสบความสำเร็จ ไม่ควรเป็น
เรื่องที่ผิด

Apple มีข้อกำหนด และเงื่อนไขการใช้บริการที่ผู้ใช้และผู้ให้บริการต่างต้องยอมรับเงื่อนไข
เหล่านั้นก่อนใช้ ดังนั้นการที่ผู้ให้บริการ เช่น Epic และ Spotify พยายามที่จะฝืนข้อ
กำหนดเหล่านี้เผื่อประโยชน์ของตัวเองจึงควรถือว่าเป็นการเอาเปรียบต่อ Apple

แม้จะพูดเช่นนั้น Apple ก็ไม่ได้มีบทบาทเป็นเพียงผู้ให้บริการแพลตฟอร์มเพียงอย่างเดียว
แต่ยังเป็นผู้เเข่งขันด้วย จากการออกบริการเช่น Apple Music (เพลง) Apple TV+ (ภาพยนตร์/
ซีรี่ส์) iCloud (เก็บข้อมูล) และอื่นๆ ทำให้การแข่งขันกับบริการ Apple บนระบบปฎิบัติ
การของ Apple เองจึงไม่ใช่เรื่องง่ายต่อนักพัฒนา และผู้ให้บริการ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
เมื่อถึงแม้จะสามารถมีผู้ใช้บริการมากพอ ก็ยังต้องถูกกินส่วนแบ่งโดย Apple

แต่ถึงอย่างไร ผลการตัดสินในคดีพิพาทระหว่าง Apple และ Epic Games ศาลสหรัฐฯก็ไม่ได้
ตัดสินว่า Apple กำลังผูกขาดตลาดอยู่ และยืนยันว่าความสำเร็จของง Apple นั้นไม่ใชช่
ความผิดแต่อย่างใด

แม้จะถูกสั่งให้ต้องอนุญาตให้แอปฯสามารถเก็บเงินผ่านช่องทางอื่น แต่ Epic Games เอง
ก็ดูจะไม่พอใจกับผลการตัดสินนี้ และยังยืนยันในมุมมอเดิมว่ากำแพงส่วนแบ่ง 30% นี้คือ
พฤกรรมผูกขาดตลาดของ Apple และถึงแม้ศาลจะไม่ได้ตัดสินว่า Apple ผูกขาดตลาดแต่อย่าง
ใด แต่ก็ยังคงน่าตั้งคำถามต่อไปว่าในระบบเศรษฐกิจที่บริษัทได้ครอบครองฐานผู้ใช้งานจำนวน
มหาศาล และควบคุมข้อกำหนดต่าง ๆ ในระบบของตัวเองได้ เป็นพฤติกรรมที่ถูกต้อง เหมาะสม
และส่งเสริมให้เกิดการแข่งขันหรือไม่ หรือที่จริงแล้วนั่นคือการผูกขาดตลาดไว้จริง ๆ

อย่างไรก็ตามสิ่งสำคัญที่สุดในตลาดเสรี ไม่ใช่การปล่อยให้ใครก็ตามสามารถครอบครองส่วน
แบ่งของตลาดได้ตามต้องการ เท่าที่พวกเขาจะหามาได้ แต่ต้องมีการควบคุมพื้นที่เสรีแห่ง
นี้เพื่อเปิดโอกาสให้กับทุกคน สามารถแข่งขัน และแข่งกันยกระดับสินค้า บริการ อันเป็น
ประโยชน์ต่อผู้คน และไม่ปล่อยให้ผู้เล่นรายใหญ่สามารถเขามายึดครอง และครอบงำตลาดที่
ควรเป็นเสรีไว้เป็นของตนแต่เพียงผู้เดียว

---

Source: [bbc](https://www.bbc.com/news/technology-56941173), [CNBC](https://www.cnbc.com/2021/09/10/epic-games-v-apple-judge-reaches-decision-.html?fbclid=IwAR16NuIkUZOl0_UJWrBULZ6HPQLRFp3YscB3Uyo3dxJX0l74nrA_2NpJ5pc)
