# คุณเป็นผู้นำแบบไหน? Action Logic ตรรกะที่แบ่งผู้นำออกเป็น 7 ระดับ

- Link: https://futuretrend.co/action-logic/
- Published: 2023-08-29T16:23:50+07:00
- Author: Phoothit Arunphoon

นักจิตวิทยาด้านพัฒนาการเห็นพ้องว่า สิ่งที่ทำให้ผู้นำแตกต่างกันไม่ใช่แนวคิด ปรัชญา
บุคลิกภาพ หรือรูปแบบการบริหารจัดการ แต่เป็นสิ่งที่เรียกว่า Action Logic หรือตรรกะ
การกระทำ ซึ่งเป็นวิธีการที่ผู้นำตีความสถานการณ์และตอบสนองเมื่ออำนาจหรือความรู้สึก
ถูกท้าทาย

เดวิด รุก (David Rooke) ผู้อำนวยการ Harthill Consulting บริษัทที่ปรึกษาด้านการบริหาร
จัดการ และ วิลเลียม อาร์ โทรเบิร์ต (William R. Torbert) ศาสตราจารย์ด้านการเป็นผู้นำ
จากบอสตัน คอลเลจ (Boston College) ร่วมกับนักวิจัยผู้เชี่ยวชาญอื่นๆ ทำการศึกษาโดย
ใช้เครื่องมือ “แบบสำรวจพัฒนาการความเป็นผู้นำ” (Leadership Development Profile) กับ
บรรดาผู้บริหารและคนทำงานหลายพันคน อายุระหว่าง 25 – 55 ปี จากร้อยกว่าองค์กรหลากหลาย
อุตสาหกรรมในสหรัฐฯ และยุโรป พบว่า ระดับผลงานของบุคคลและองค์กรจะแตกต่างไปตาม Action
Logic ประเภทต่างๆ

ประเภทของผู้นำที่จำแนกไปตาม Action Logic เรียงลำดับจากผู้ที่มีประสิทธิภาพและความ
ซับซ้อนน้อยที่สุด ไปมากที่สุด ได้แก่ นักฉวยโอกาส (Opportunist), นักการทูต (Diplomat),
ผู้ชำนาญการ (Expert), นักปฏิบัติ (Achiever), นักปฏิวัติ (Individualist), นักกลยุทธ์(
Strategist) และผู้นำระดับเทพ (Alchemist)

> แล้วตัวคุณเอง หรือคนที่คุณรู้จักจัดอยู่ในกลุ่มผู้นำประเภทไหน ?

### นักฉวยโอกาส

จุดแข็ง: มีประโยชน์ในภาวะฉุกเฉินและการขาย
 จุดอ่อน: คนส่วนใหญ่ไม่สามารถทนเดินตาม
ได้นาน

พบได้ 5 เปอร์เซ็นต์ ในกลุ่มตัวอย่าง มีลักษณะชอบเอาชนะ ไม่ว่าด้วยวิธีใด เห็นแก่ตัว
เองเป็นหลัก ชอบบงการ และมองว่า อำนาจคือความถูกต้อง

นักฉวยโอกาสมักไม่ไว้ใจผู้อื่น เอาตัวเองเป็นที่ตั้ง และชอบสร้างสถานการณ์ สะท้อนให้
เห็นแนวโน้มให้ความสำคัญกับชัยชนะมากเกินไป มองโลกและผู้คนว่าเป็นโอกาสให้ตนสามารถเอา
เปรียบได้ แนวทางของนักฉวยโอกาสกำหนดโดยความรู้สึกถึงความสามารถในการควบคุมเป็นหลัก
หมายถึงการตอบสนองต่อเหตุการณ์ขึ้นอยู่กับว่า ตัวเองรู้สึกสามารถควบคุมผลลัพธ์ได้หรือ
ไม่ โดยจะปฏิบัติต่อผู้อื่นเหมือนคู่แข่ง มักไม่ยอมรับความคิดเห็นและเสียงสะท้อนจาก
ผู้อื่น และตอบโต้กลับอย่างรุนแรง นักฉวยโอกาสมักเป็นผู้บริหารได้ไม่นาน เว้นแต่จะพัฒนา
ตัวเองไปสู่ Action Logic อื่นที่สูงขึ้น

### นักการทูต

จุดแข็ง: เป็นกาวใจหรือตัวเชื่อมความสัมพันธ์ให้กับทีม 
 จุดอ่อน: ไม่สามารถฟีดแบ็กอ
ย่างตรงไปตรงมา หรือตัดสินใจเรื่องยากๆ ที่จำเป็นต่อการปรับปรุงการทำงานได้

พบได้ 12 เปอร์เซ็นต์ ในกลุ่มตัวอย่าง มีลักษณะชอบหลีกเลี่ยงความขัดแย้ง ต้องการเป็น
ส่วนหนึ่งของกลุ่ม เชื่อสิ่งที่เป็นบรรทัดฐาน ไม่สร้างแรงกระเพื่อม

นักการทูตมักมองโลกสดใส พยายามเอาใจผู้อื่นที่มีสถานะเหนือกว่าและหลีกเลี่ยงความขัด
แย้ง เน้นควบคุมพฤติกรรมของตนมากกว่าควบคุมสถานการณ์ภายนอกหรือคนอื่นๆ มีความเชื่อว่า
ผู้นำจะได้รับการยอมรับก็ต่อเมื่อปฏิบัติได้ตามบรรทัดฐานของกลุ่ม และรับผิดชอบหน้าที่
ของตนให้ดี ผลการศึกษายังพบว่า 80 เปอร์เซ็นต์ของผู้นำประเภทนี้มักทำงานในระดับล่าง
ขององค์กร

### ผู้ชำนาญการ

จุดแข็ง: เป็นผู้สร้างประโยชน์ให้กลุ่ม 
 จุดอ่อน: ขาดความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) ขาดความ
เคารพในผู้อื่นที่มีความเชี่ยวชาญน้อยกว่าตน

พบจำนวน 38 เปอร์เซ็นต์ ของกลุ่มตัวอย่าง ลักษณะจะปกครองด้วยเหตุผลและความเชี่ยวชาญ
เป็นหลัก โดยใช้ข้อมูลที่หนักแน่นเพื่อสร้างการยอมรับ

ผู้ชำนาญการเป็นประเภทผู้นำที่พบมากที่สุด มักสร้างความสามารถในการควบคุมโดยการเพิ่ม
ความรู้ของตนเอง ทำงานด้วยความเชื่อมั่นในความเชี่ยวชาญของตน สร้างการยอมรับและโน้ม
น้าวด้วยการนำเสนอข้อมูลและเหตุผลที่หนักแน่น ชอบมองตัวเองว่าถูกเสมอ และมักดูถูกคน
ที่มีความเชี่ยวชาญน้อยกว่า สามารถทำประโยชน์ให้ทีมได้อย่างมาก แต่ไม่เหมาะกับการนำ
ทีม

### นักปฏิบัติ

จุดแข็ง: เหมาะกับงานบริหารจัดการ 
 จุดอ่อน: ต่อต้านการคิดนอกกรอบ

พบจำนวน 30 เปอร์เซ็นต์ของกลุ่มตัวอย่าง ลักษณะจะมุ่งเป้าหมายเชิงกลยุทธ์เพื่อสร้าง
การทำงานเป็นทีม รับผิดชอบการบริหารจัดการและตอบสนองต่อความต้องการของตลาดเพื่อบรรลุ
เป้าหมาย

นักปฏิบัติสามารถสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่เป็นบวกได้ และให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ 
แต่แนวทางมักอยู่ในกรอบความคิดเดิมๆ หลายครั้งมักขัดแย้งกับผู้ชำนาญการ โดยเฉพาะลูก
ทีมที่เป็นผู้ชำนาญการที่มักมีความรู้สึกไม่ยอมรับผู้นำที่เป็นนักปฏิบัติ

### นักปฏิวัติ

จุดแข็ง: มีประสิทธิผลในบทบาทที่ปรึกษาและการทดลองสิ่งใหม่ๆ 
 จุดอ่อน: อาจสร้างความ
ไม่พอใจให้หัวหน้าและเพื่อนร่วมงาน โดยละเลยกระบวนการหรือบุคคลสำคัญ

พบจำนวน 10 เปอร์เซ็นต์ของกลุ่มตัวอย่าง ลักษณะทำงานด้วยวิธีการที่แตกต่างจากคนอื่น
มักมองข้ามกฎเกณฑ์ที่เห็นว่าไม่สอดคล้องต่อการทำงาน

นักปฏิวัติรู้ดีว่า Action Logic ไม่ได้เป็นเรื่องธรรมชาติ แต่เป็นผลรวมระหว่างคนกับ
โลก สามารถสร้างความแตกต่างและสอดคล้องกับแนวทางปฏิบัติให้แก่องค์กร โดยสามารถเข้าใจ
บุคลิกลักษณะและวิธีการปฏิสัมพันธ์ได้ดี ทั้งยังสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ พวกเขา
ตระหนักถึงความขัดแย้งที่นำไปสู่ความคิดสร้างสรรค์ และมักมองข้ามข้อบังคับต่างๆ ที่
เห็นว่าไม่จำเป็น ซึ่งอาจทำให้หัวหน้าหรือคนอื่นๆ รู้สึกไม่ดี

### นักกลยุทธ์

จุดแข็ง: สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
จุดอ่อน: –

พบจำนวน 4 เปอร์เซ็นต์ของกลุ่มตัวอย่าง ลักษณะเด่นคือความสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลง
ในตัวบุคคลและองค์กร เน้นความร่วมมือ ประสานวิสัยทัศน์และความเป็นจริง มีความคิดริเริ่ม
ที่ทันเหตุการณ์ ตั้งคำถามกับความเชื่อในปัจจุบัน

นักกลยุทธ์จะใส่ใจในความรู้สึกและข้อจำกัดภายในองค์กร มองว่าเป็นสิ่งที่สามารถพูดคุย
และเปลี่ยนแปลงได้ มีความชำนาญในการหาข้อยุติและนำไปสู่การปฏิบัติในขั้นตอนต่อไป ซึ่ง
ส่งผลวงกว้างระดับองค์กร ชำนาญในการสร้างวิสัยทัศน์ร่วมกันกับคนอื่นๆ อีกทั้งรับมือ
ความขัดแย้งได้ดีกว่าผู้นำประเภทอื่น รับมือกับความเปลี่ยนแปลงได้ดีหรือเป็นผู้นำความ
เปลี่ยนแปลงมาสู่องค์กร พวกเขาทำงานเพื่อสร้างหลักการและหลักจริยธรรมที่อยู่เหนือประโยชน์
ของตนเองและองค์กร เพื่อสิ่งที่ใหญ่กว่านั้น

### ผู้นำระดับเทพ

จุดแข็ง: สามารถนำความเปลี่ยนแปลงมาสู่สังคมได้เป็นวงกว้าง
 จุดอ่อน: –

พบเพียง 1 เปอร์เซ็นต์ของกลุ่มตัวอย่าง ลักษณะเด่นคือความสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลง
ระดับสังคมได้ สร้างองค์กรใหม่ที่มีนัยสำคัญทางประวัติศาสตร์ (เช่น เนลสัน แมนเดลา)

ผู้นำระดับเทพหรือผู้นำระดับสังคม มีความสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงไม่ว่าจะเป็นตนเอง
หรือองค์กรได้ ด้วยความสามารถมากมายในการรับมือสถานการณ์หลากหลายระดับพร้อมกัน สื่อสาร
ได้ดีกับคนทุกระดับที่แตกต่าง รับมือกับสถานการณ์เฉพาะหน้าโดยไม่ลืมเป้าหมายระยะยาว

ผลการศึกษาพบว่า ผู้นำระดับเทพมักดำรงตำแหน่งผู้นำหลายองค์กรพร้อมๆ กัน และสามารถบริหาร
จัดการได้อย่างดี โดยตื่นตัวอยู่เสมอและใช้ชีวิตด้วยมาตรฐานจริยธรรมขั้นสูง มีส่วนผสม
ที่เป็นข้อดีของผู้นำประเภทอื่นๆ ที่กล่าวไปก่อนหน้าทั้งหมด

จะเห็นได้ว่าผู้นำทั้ง 7 แบบ ไม่ได้เป็นเพียงลักษณะที่แตกต่างกันตามแนวคิดหรือรูปแบบ
การบริหารจัดการ แต่เป็นตรรกะแนวคิดในการมองตนเองและโลกภายนอก ซึ่งนำไปสู่การกระทำที่
แสดงออกมา

ผู้นำทั้ง 7 แบบ ยังมีการแบ่งลำดับขั้น ที่สะท้อนให้เห็นลักษณะความสำเร็จต่อเป้าหมาย
ขององค์กร แม้ตัวคุณเอง หรือคนที่รู้จัก อาจไม่ใช่ผู้นำอันดับสูงเท่าที่ควร แต่ข่าวดี
ก็คือ ทักษะเหล่านี้สามารถพัฒนาได้ด้วยการตระหนักรู้ เรียนรู้ เข้าใจ และฝึกฝน จนสามารถ
เลื่อนขั้น หรือ ‘อัปเลเวล’ ความเป็นผู้นำให้สูงขึ้นไป จนกลายเป็นผู้นำระดับเทพได้ใน
ที่สุด

เขียนโดย ภูธิชย์ อรัญพูล

Source: หนังสือ “HBR’s 10 Must Reads: On Leadership” (ภาวะผู้นำ) เขียนโดย Jim Collins
และ Peter F. Drucker แปลโดย คมกฤช จองบุญวัฒนา เรียบเรียงโดย วีรวุธ มาฆะศิรานนท์ 
สำนักพิมพ์ Expernet
